PHÒNG NGỪA CHÁY NỔ TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT

Thời gian qua, tình hình cháy, nổ trên địa bàn quận Bình Tân tăng về số vụ và thiệt hại do cháy gây ra. Điển hình như vụ cháy tại Công ty TNHH Ming Shyang tại lô Lô A3/1, đường 2B KCN Vĩnh Lộc, quận Bình Tân. Vụ cháy trên đây gây thiệt hại về tài sản là rất lớn với 3.000 m2 diện tích nhà xưởng sản xuất bị cháy hoàn toàn; 160 tấn hàng hóa nguyên liệu, thành phẩm; cùng 86 máy móc phục vụ sản xuất các loại bị thiêu rụi, Hiện vẫn chưa ước tính được thành tiền. Nguyên nhân gây cháy đang được các cơ quan chức năng phối hợp, điều tra làm rõ.
1/- Những yếu tố, điều kiện và nguyên nhân chủ yếu dẫn đến cháy, cháy lớn, gây thiệt hại nghiệm trọng tại các cơ sở sản xuất công nghiệp.
a- Thiếu sót từ các giải pháp thiết kế, bố trí mặt bằng, dây chuyền công nghệ:
Còn nhiều sơ hở, thiếu sót trong khâu qui hoạch, thiết kế xây dựng, cải tạo công trình.
Khoảng cách phòng cháy và chữa cháy không đảm bảo an toàn dẫn đến dễ cháy lan từ hạng mục công trình này sang công trình khác, từ cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ sang nhà dân và ngược lại.
– Giới hạn chịu lửa của một số cấu kiện xây dựng không phù hợp với yêu cầu về bậc chịu lửa của công trình, dẫn đến khi cháy dưới tác động của lửa dễ dẫn đến cháy cả cấu kiện xây dựng, cháy lan, biến dạng và sụp đổ công trình.
– Thay đổi tính chất sử dụng của công trình từ chỗ không nguy hiểm sang nguy hiểm về cháy nhưng lại không có các biện pháp, giải pháp bảo đảm an toàn PCCC kèm theo.
– Tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có sự gia tăng mạnh về số lượng hàng hóa, vật tư và các chất cháy, trong khi diện tích sử dụng lại không tăng theo, dẫn đến việc bố trí sắp xếp hàng hóa, vật tư không đúng quy định, quá tải, nơi sản xuất cũng biến thành kho, hàng hóa vật tư để gần nguồn nhiệt… Từ đó khi có nguồn nhiệt dễ dẫn đến cháy và cháy lan trên diện tích lớn.
– Tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có sự gia tăng việc sử dụng các thiết bị máy móc tiêu thụ điện, gia tăng mức độ sử dụng nguồn lửa trần việc quản lý nguồn lửa thiếu chặt chẽ, trong khi hệ thống điện không được cải tạo đảm bảo an toàn, dẫn đến dễ gây chạm chập hệ thống điện, phát sinh nguồn lửa , dễ dàng gây cháy hàng hóa vật tư.
– Trong công trình còn sử dụng nhiều vật liệu xây dựng và chất dễ cháy để làm trần, vách ngăn, ốp tường, cách nhiệt… làm tăng lượng chất cháy và tăng khả năng dễ bắt cháy và cháy lan.
b- Thiếu sót từ trách nhiệm của con người:
– Việc đầu tư các điều kiện đảm bảo công tác PCCC còn ít, chưa đáp ứng với yêu cầu.
– Khi xây dựng công trình chủ đầu tư chưa tính toán ngay từ đầu việc đầu tư kinh phí cho vấn đề PCCC công trình (các giải pháp PCCC trong kiến trúc, hệ thống PCCC bao gồm hệ thống báo cháy và chữa cháy, hệ thống cấp nước chữa cháy các trang thiết bị chữa cháy cầm tay…), chủ đầu tư có khi còn cho việc đầu tư về PCCC này như một vấn đề phát sinh , dẫn đến đầu tư ít hoặc thậm chí không đầu tư kinh phí và như vậy đương nhiên không có hệ thống PCCC cho công trình. Trong khi đó qua nghiên cứu xem xét tại một số công trình do nước ngoài đầu tư tại Việt Nam hoặc công trình tại Việt Nam nhưng chưa áp dụng tiêu chuẩn nước ngoài cho thấy kinh phí cho PCCC chiến từ 4,5 đến 8,2% tổng số vốn đầu tư xây dựng cơ bản của công trình.
– Lực lượng làm công tác PCCC ở tại cơ sở chưa được tổ chức chặt chẽ, hiệu quả hoạt động chưa cao.
– Tuy hàng năm lực lượng PCCC của cơ sở đã tự dập tắt ngay từ đầu hơn 60% số vụ cháy, song ở nhiều cơ sở có những vụ cháy xảy ra lực lượng tại chỗ do việc huấn luyện chữa cháy chưa chu đáo nên đã lúng túng trong xử lý, dẫn đến từ đám cháy nhỏ lan thành đám cháy lớn. Qua theo dõi có tới gần 90% số vụ cháy lớn xảy ra ngoài giờ làm việc và nhất là vào ban đêm do thiếu kiểm tra PCCC trước khi nghỉ, do lơ là trong tuần tra canh gác và trực cháy. Trong ban lãnh đạo cơ sở chưa phân rõ ràng người phụ trách công tác PCCC, hoặc được phân công nhưng thực hiện chưa đầy đủ chức trách, nhiệm vụ của mình.
– Việc phát hiện cháy và báo cháy chậm đã dẫn đến đám cháy phát triển nhanh từ cháy nhỏ đến cháy lớn làm cho việc chữa cháy gặp nhiều khó khăn.
– Ý thức PCCC của một bộ phận nhân dân và một bộ phận cán bộ công nhân viên chức cũng như một số người lãnh đạo của cơ sở chưa cao, còn lơ là, chủ quan mất cảnh giác.
– Việc tuyên truyền PCCC chưa được làm thường xuyên liên tục, chưa có nhiều hình thức, biện pháp phong phú.
– Từ ý thức PCCC chưa cao nên hàng năm có tới 60% số vụ cháy mà nguyên nhân là do con người thiếu ý thức, sơ xuất, bất cẩn gây ra cháy. Cũng từ ý thức PCCC của con người chưa cao nên cũng có phần liên quan đến sự gia tăng số vụ cháy do nguyên nhân sự cố kỹ thuật.
– Thủ trưởng cơ sở và cán bộ công nhân viên chức chưa thấy hết trách nhiệm của mình trong việc tự tổ chức kiểm tra đôn đốc thực hiện công tác PCCC ở cơ sở mình, đôi khi còn ỷ lại cơ quan PCCC, đồng thời khi chưa có cháy thì còn có tư tưởng chủ quan, lơ là.
– Chưa làm rõ trách nhiệm của thủ trưởng cơ sở và trách nhiệm của cán bộ công nhân viên chức trong công tác PCCC, nhiều việc có liên quan đến công tác PCCC của cơ sở mà cán bộ công nhân viên chức không được biết, không được bàn, không làm và không được kiểm tra. Khi xảy ra cháy không được xử lý nghiêm về trách nhiệm.
c- Thiếu sót trong việc đảm bảo các điều kiện chữa cháy, cứu nạn:
– Đường sá chật hẹp, khi xảy ra cháy xe chữa cháy không vào khu vực được hoặc vào được thì khó triển khai, nhất là trường hợp phải dùng đến xe thang chữa cháy.
– Cơ sở sản xuất với dây chuyền tiên tiến phải bố trí trên một diện tích lớn với vài ngàn m2, song chưa có giải pháp ngăn cháy hữu hiệu hoặc là do tính liên hoàn của dây chuyền công nghệ, hoặc là do bất cập của tiêu chuẩn Việt Nam hoặc áp dụng tiêu chuẩn Nước ngoài trong khi ở nước ta chưa có các điều kiện bảo đảm áp dụng tiêu chuẩn đó.
– Hệ thống cấp nước chữa cháy trong công trình không đáp ứng yêu cầu chữa cháy nên có tới 90% số vụ cháy thiếu nước, xe chữa cháy phải chạy con thoi đi lấy nước, có trường hợp địa điểm lấy nước cách xa đám cháy hàng km. Trong khi có tới hơn 90% số vụ cháy phải dùng đến nước để chữa cháy.
2/- Những nội dung cơ bản phòng ngừa cháy nổ:
a- Cần thực hiện nghiêm chỉnh về điều kiện an toàn PCCC đối với cơ sở, cụ thể là :
– Có qui định, nội quy, biển cấm, biển báo, sơ đồ hoặc biển chỉ dẫn về phòng cháy và chữa cháy, thoát nạn phù hợp với đặc điểm và tính chất hoạt động của cơ sở.
– Có qui định và phân công chức trách, nhiệm vụ phòng cháy và chữa cháy trong cơ sở .
– Có văn bản thẩm duyệt, nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy đối với công trình thuộc diện phải thiết kế và thẩm duyệt về phòng cháy và chữa cháy.
– Hệ thống điện, thiết bị sử dụng điện, hệ thống chống sét, nơi sử dụng lửa, phát sinh nhiệt phải đảm bảo an toàn về phòng cháy và chữa cháy.
– Có quy trình kỹ thuật an toàn về phòng cháy và chữa cháy phù hợp với điều kiện sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.
– Có lực lượng phòng cháy và chữa cháy cơ sở được tổ chức huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy và chữa cháy và tổ chức thường trực sàng chữa cháy đáp ứng yêu cầu chữa cháy tại chỗ; có phương án chữa cháy, thoát nạn và đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
– Có hệ thống báo cháy, chữa cháy, ngăn cháy, phương tiện phòng cháy và chữa cháy khác, phương tiện cứu người phù hợp với tính chất, đặc điểm của cơ sở, bảo đảm về số lượng, chất lượng và hoạt động theo qui định của Bộ Công an và các tiêu chuẩn về phòng cháy và chữa cháy; có hệ thống giao thông, cấp nước, thông tin liên lạc phục vụ chữa cháy tại cơ sở theo quy định;
– Có hồ sơ quản lý, theo dõi hoạt động phòng cháy và chữa cháy theo qui định.
b- Có biện pháp quản lý chặt chẽ nguồn nhiệt , nguồn lửa… và các thiết bị ra nhiệt.
– Ở các khu vực có nguy hiểm cháy, nổ và có nguy cơ cháy, nổ cao phải có biển cấm lửa, thường xuyên kiểm tra giám sát, đôn đốc, mọi người không sử dụng lửa ở nơi nguy hiểm cháy.
– Có quy định nơi sử dụng lửa trần như đun nước, hút thuốc, đốt phế liệu, hàn cắt… và phải có các biện pháp quản lý chặt chẽ, đồng thời phải có phương án chữa cháy, dụng cụ chữa cháy đầy đủ.
– Sử dụng các phương tiện dụng cụ không phát sinh ra tia lửa, các thiết bị điện phòng nổ tại các nơi có nguy hiểm cháy, nổ cao như có hơi xăng dầu, cồn, khí gas…
– Có biện pháp chống tĩnh điện ở những nơi có môi trường nguy hiểm cháy, nổ, đồng thời thường xuyên kiểm tra hệ thống chống sét, chống tĩnh điện bảo đảm theo quy định.
– Có quy định chặt chẽ, nghiêm ngặt về việc sử dụng lửa trần, hàn cắt kim loại và phải có các biện pháp bảo đảm an toàn PCCC khi tiến hành các công việc nêu trên. Phải có giấy phép, có người giám sát, có phương tiện chữa cháy tại chỗ đi kèm khi thực hiện công việc.
– Các thiết bị ra nhiệt phải đảm bảo đúng yêu cầu kỹ thuật, phải đặt cách xa nơi có nhiều chất cháy, nổ, đồng thời phải định kỳ bảo hành kiểm tra mức độ an toàn thiết bị, khắc phục ngay những hỏng hóc có thể là nguyên nhân gây cháy nổ.
– Hệ thống điện phải được lắp đặt bảo đảm an toàn việc kiểm tra, sửa chữa phải do cán bộ chuyên môn kỹ thuật thực hiện.
– Các thiết bị điện lắp đặt tại cơ sở phải phù hợp với cấp nguy hiểm cháy, nổ của từng bộ phận trong cơ sở theo yêu cầu an toàn PCCC.
c- Nội dung cơ bản của các biện pháp tăng cường thực hiện công tác PCCC tại các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ gồm các vấn đề sau đây:
+ Thành lập mới hoặc kiện toàn bộ máy lãnh đạo chỉ đạo công tác PCCC tại các cơ sở và phân công nhiệm vụ cụ thể, thực hiện đúng như trong điều Luật phòng cháy và chữa cháy đã nêu ” phòng cháy và chữa cháy là trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức , hộ gia đình và cá nhân, người đứng đầu cơ quan, tổ chức. Hộ gia đình là người chịu trách nhiệm tổ chức hoạt động và thường xuyên kiểm tra phòng cháy và chữa cháy trong phạm vi trách nhiệm của mình”.
+ Tổ chức xây dựng lực lượng và trang bị phương tiện phòng cháy và chữa cháy tại cơ sở đủ mạnh, chủ động thực hiện và giải quyết khắc phục các vấn đề đảm bảo an toàn phòng cháy và chữa cháy tại chỗ.
+ Xây dựng và hoàn thiện nội quy, quy định về PCCC tại cơ sở và tổ chức triển khai thực hiện với toàn thể CBCNV chức và thường xuyên kiểm tra việc chấp hành nội quy, quy định đó.
+ Có kế hoạch phổ biến tuyên truyền ý thức phòng cháy và chữa cháy cho toàn thể cán bộ công nhân viên chức và tổ chức huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy và chữa cháy cho lực lượng phòng cháy và chữa cháy và cho những người làm việc trong môi trường có nguy hiểm cháy nổ ở cơ sở. Áp dụng phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” trong công tác phòng cháy và chữa cháy tại cơ sở.
+ Có các biện pháp quản lý chặt chẽ hàng hóa, vật tư là các chất dễ cháy.
+ Có các biện pháp quản lý chặt chẽ nguồn lửa, nguồn nhiệt.
+ Rà soát và có các biện pháp giải quyết cải tạo bảo vệ an toàn phòng cháy và chữa cháy liên quan đến cấu kiện công trình và thiết kế xây dựng công trình.
+ Rà soát và có các biện pháp giải quyết khắc phục về lối thoát nạn cho người khi xảy ra cháy.
+ Có kế hoạch và triển khai thực hiện việc đầu tư kinh phí cho công tác phòng cháy và chữa cháy tại cơ sở.
+ Tổ chức việc thông tin báo cháy được nhanh nhất. Xây dựng qui trình báo cháy và phổ biến tới toàn thể cán bộ công nhân viên chức để thực hiện.
+ Xây dựng mối quan hệ phối hợp chặt chẽ giữa cơ sở với cơ quan Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy địa phương.
+ Lập hồ sơ theo dõi quản lý công tác phòng cháy và chữa cháy tại cơ sở.
3/- Chức năng, tổ chức thực hiện nhiệm vụ PCCC của các doanh nghiệp, cơ sở:
Căn cứ khoản 1 điều 7 thuộc Nghị định 79/2014/NĐ-CP ngày 31 tháng 07 năm 2014 của Chính Phủ thì các cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định này phải bảo đảm các điều kiện an toàn về phòng cháy và chữa cháy sau đây:
a) Có quy định, nội quy, biển cấm, biển báo, sơ đồ hoặc biển chỉ dẫn về phòng cháy và chữa cháy, thoát nạn phù hợp với đặc điểm và tính chất hoạt động của cơ sở.
b) Có quy định và phân công chức trách, nhiệm vụ phòng cháy và chữa cháy trong cơ sở.
c) Hệ thống điện, chống sét, chống tĩnh điện; thiết bị sử dụng điện, sinh lửa, sinh nhiệt; việc sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt phải bảo đảm an toàn về phòng cháy và chữa cháy.
d) Các quy trình kỹ thuật an toàn về phòng cháy và chữa cháy phù hợp với điều kiện sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.
đ) Có lực lượng phòng cháy và chữa cháy cơ sở, chuyên ngành được huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy và chữa cháy và tổ chức thường trực sẵn sàng chữa cháy đáp ứng yêu cầu chữa cháy tại chỗ.
e) Có phương án chữa cháy, thoát nạn được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định tại Điều 21 Nghị định này.
g) Có hệ thống giao thông, cấp nước, thông tin liên lạc phục vụ chữa cháy, hệ thống báo cháy, chữa cháy, ngăn cháy, phương tiện phòng cháy và chữa cháy khác, phương tiện cứu người phù hợp với tính chất, đặc điểm của cơ sở bảo đảm về số lượng, chất lượng và hoạt động phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về phòng cháy và chữa cháy hoặc theo quy định của Bộ Công an.
h) Có văn bản thẩm duyệt, kiểm tra nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy của cơ quan Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy đối với công trình quy định tại Phụ lục IV ban hành kèm theo Nghị định này.
i) Có hồ sơ quản lý, theo dõi hoạt động phòng cháy và chữa cháy theo quy định của Bộ Công an.
PHÒNG CẢNH SÁT PC&CC QUẬN BÌNH TÂN
TRƯỞNG PHÒNG